Godišnjica rođenja: Vaso Čubrilović – Mladobosanac, akademik, naučnik…

Foto: Arhiv

Srpski istoričar, Vaso Čubrilović /1897-1990/, najmlađi učesnik atentata na austrougarskog prestolonasljednika Franca Ferdinanda, 1914. godine u Sarajevu, profesor Univerziteta u Beogradu i član Srpske akademije nauka i umetnosti /SANU/, rođen je 14. januara 1897. godine.

Kao đak je pristupio nacionalno-revolucionarnoj organizaciji “Mlada Bosna”.

Nakon što je 27. januara 1914. godine demonstrativno napustio svetosavsku priredbu, na kojoj je intonirana himna caru Franji Josifu, Vaso Čubrilović je izbačen iz gimnazije u Tuzli i prešao je kod sestre u Sarajevo, gdje je nastavio gimnaziju.

Čubrilović se u Sarajevu povezao sa Danilom Ilićem i drugim članovima organizacije “Mlada Bosna”, koji su spremali atentat na nadvojvodu Franca Ferdinanda.

Vasa je, zbog maloljetnosti, sud poštedio smrtne kazne, ali ga je osudio na 16 godina najstrožeg zatvora, koju je izdržavao u austrijskom Melersdorfu i u Zenici. U zatvoru je proveo četiri i po godine, od čega više od tri godine u samici.

U Drugom svjetskom ratu je bio zatvoren u logor na Banjici.

Čubrilović je studirao filozofiju na Univerzitetu u Beogradu, gdje je doktorirao 1927. godine. Između dva svjetska rata je pripadao progresivnom krilu Zemljoradničke stranke, a poslije oslobođenja zemlje je bio direktor Balkanološkog instituta i ministar u Vladi Jugoslavije.

Bio je istoričar sa izrazitim darom za sintezu, što je osnovna odlika njegovih oko 70 knjiga i studija.

Među djelima Vasa Čubrilovića su: “Bosanski ustanak 1875-1878”, “Poreklo muslimanskog plemstva u Bosni i Hercegovini”, “Prvi srpski ustanak i bosanski Srbi”, “Politička prošlost Hrvata”, “Istorija političke misli u Srbiji devetnaestog veka” i “Odabrani istorijski radovi”.

Čubrilović je bio dekan Filozofskog fakulteta u Beogradu. Nakon penzionisanja, nastavio je naučni, pedagoški i organizacioni rad u SANU.

Umro je 1990. godine.

Izvor SRNA
Ostavite odgovor

Vaša email adresa neće biti vidljiva.