Godišnjica smrti: Mika Alas – matematičar, pronalazač, vojnik…

Foto: infokraljevo.com/Pravoslavni svet

Mihailo Petrović Alas ili Mika Alas /1868-1943/, srpski matematičar, jedan od prvih osam profesora Beogradskog univerziteta i dugogodišnji profesor matematike na Filozofskom fakultetu u Beogradu, član Srpske kraljevske akademije, umro je 8. juna 1943. godine.

Alas je autor više od 250 naučnih i stručnih radova i osnivač savremene kibernetike.

Kao dječak je naučio ribarski zanat kod beogradskog alasa Gašpara Čuklje, potom položio majstorski ispit ribarskog esnafa i tako dobio nadimak Mika Alas.

Napisao je više od 400 radova iz teorijske i primenjene matematike, matematičke fizike i hemije, mehanike, geometrije i opšte fenomenologije.

Tvorac je matematičke fenomenologije, teorije matematičkih spektara koja je praktično primijenjena u astronomskim, statističkim i drugim izračunavanjima i veoma je doprinio matematičkoj analizi, posebno teoriji diferencijalnih jednačina i teoriji funkcija.

Djela: “Kvalitativna integracija diferencijalnih jednačina”, “Elementi matematičke fenomenologije”, “Fenomenološko preslikavanje”, “Predavanja o matematičkim spektrima”, putopis “Kroz polarnu oblast”, popularno napisan roman “Jegulje”.

Takođe, gradio je i vojničku karijeru.

1898. godine, Mika Alas je položio ispit za rezervnog potporučnika. Bio je učesnik oba Balkanska rata, kao rezervni inženjerijski poručnik, pa kapetan druge klase.

U Prvom svjetskom ratu je bio ađutant kraljevića Đorđa, a poslije bombardovanja Beograda je otišao u Niš, zatim u Francusku, pa Švajcarsku, gdje je ostao do kraja rata i bavio se kriptografijom.

1917. godine je izradio novi sistem šifri, koji je odmah ušao u upotrebu, a poslije rata ga je usavršio i nazvao sistem “Tri kartona”. Ovaj sistem je nastavio da se koristi u vojsci i diplomatiji.

Zbog poznavanja kriptografije, pred početak Drugog svjetskog rata ga je ponovo angažovala vojska. Aprila 1941. godine, na samom početku rata je zarobljen u Sarajevu i odveden u zarobljeništvo u Nirnberg, gdje je proveo tri mjeseca.

Na intervenciju princa Đorđa Karađorđevića, sredinom iste godine je pušten zbog starosti, posle čega se vratio u Beograd.

U francuskom zavodu za patente je registrovao pet originalnih praktičnih patenata Mike Alasa: daljinar, prenosni zupčanik, vječiti kalendar, mjerač dubine tijela potopljenih u vodu i metod za izbjegavanje minskog polja.

Izvor SRNA
Ostavite odgovor

Vaša email adresa neće biti vidljiva.